● یوگا و ام‌اس
همان‌گونه که در استفاده از دارو به بیماران مبتلا به ام‌اس تأکید می‌شود، گاهی به آن‌ها توصیه می‌شود که از ورزش، پیاده‌روی و یوگا نیز به عنوان کمک‌کننده درمان استفاده کنند. در این بیماری آرامش فکری و سازگاری با بیماری از اهمیت زیادی برخوردار است و از آن‌جا که یوگا علاوه بر جسم روی روح و روان فرد تأثیر می‌گذارد در کنار تأثیرات جسمی می‌تواند در برقراری آرامش روانی هم به بیماران کمک ‌کند. انجمن ام‌اس طی دو سال برای مبتلایان به ام‌اس کلاس‌های یوگا برگزار کرد. شرکت در این دوره‌ها به صورت نیم‌بها بود و بیمار در صورت داشتن تعادل نسبی می‌توانست از این کلاس‌ها استفاده کند. حتی بیمارانی که قادر به راه رفتن نبودند به صورت نشسته یوگا انجام می‌دادند. شرکت در این دوره‌ها تأثیرات مثبت فراوانی روی بیماران داشت تا جایی‌که با کاهش علایم بیماری برخی از آن‌ها تصور می‌کردند خوب شده‌اند. اما متأسفانه به دلیل هزینه‌های بالای درمان ام‌اس بسیاری از بیماران از ادامه یوگا بازماندند. ضمن این‌که انجمن فقط در یک نقطه از تهران این کلاس‌ها را برگزار می‌کرد و حتی در صورت رایگان بودن کلاس‌ها باز هم پرداخت هزینه رفت‌و‌آمد برای برخی افرادی که از نقاط دور می‌آمدند مشکل بود. از طرفی بسیاری از مؤسسه‌های یوگا حاضر نبودند به صورت رایگان یا نیم‌‌بها برای بیماران مبتلا ام‌اس دوره برگزار کنند و تمام این مشکلات باعث کم‌رنگ شدن دوره‌های یوگای وابسته به انجمن ام‌اس در سال‌های بعد شد.
● یوگا و روان‌شناسی
بسیاری از آن‌چه در روان‌شناسی و روان‌درمانی انجام می‌شود به نوعی در یوگا وجود دارد. اولین درس یوگا مدیریت خشم و استرس است. در یوگا تکنیک‌هایی وجود دارد که دارای قسمت‌ جسمانی (تمرینات نرمش) و قسمت روانی است و تأثیر زیادی در بهداشت روان افراد دارد. به کسانی که از مشکلات جسمانی با ریشه روانی، اضطراب، استرس‌ شدید و مزمن و افسردگی رنج می‌برند، بیشتر از سایرین توصیه می‌شود از یوگا استفاده کنند، زیرا یوگا یک ورزش نیست بلکه وسیله‌ای است برای آرام‌سازی و بینش‌دهندگی.
● آموزش کنترل اضطراب با تمرینات یوگا
روان‌شناسان اغلب به آموزش مهارت‌های خودیاری می‌پردازند که بتوانند آن‌ها را برای مقابله در موقعیت‌های دشوار به کار گیرند. آموزش کنترل اضطراب نیز به افراد کمک می‌کند تا علایم اضطراب را تشخیص دهند و تکنیک‌هایی برای بهبود این علایم به کار بندند. به‌طور کلی هر هیجانی از جمله ترس یا اضطراب با تغییرات فیزیولوژیک با یک‌سری علایم جسمانی مانند تغییر ضربان قلب، تغییر دمای بدن، تغییر تنفس و انقباضات عضلانی همراه است. بنابراین با کنترل صحیح این نشانه‌های جسمانی می‌توان هیجانات را کنترل کرد. افزایش تمرکز، هوشیاری، تعادل ذهن و به‌طور کلی خودآگاهی هیجانی نیز در کنترل هیجاناتی از جمله اضطراب نقش مؤثری دارند. هر چقدر که فرد از هیجاناتش شناخت و آگاهی بیشتری داشته باشد، بهتر می‌تواند آن‌ها را کنترل و مدیریت کند. از جمله مهارت‌هایی که برای کنترل اضطراب بسیار مفید است، انجام تکنیک‌های یوگا است که به چند نمونه از آن‌ها اشاره می‌شود. انجام منظم این تکنیک‌ها در موقعیت‌های مناسب (مثلاً محیطی آرام در منزل) موجب می‌شود که فرد در موقعیت‌های اضطراب‌زا، کنترل بیشتری بر خود داشته باشد و با حفظ آرامش، آگاهی و تعادل ذهن و در نتیجه اضطراب خود را کنترل کند.
۱) وضعیت تعادلی درخت (اک پاداآسانا)
وزن بدن روی یک پا، نگاه به روبه‌رو و تمرکز بر کف پایی که روی زمین است. وضعیت‌های تعادلی مـوجب تـمـرکز و هماهنگی و تعادل در نیمکره‌های مغز می‌شوند. این وضعیت به شکل ساده نیز قابل اجرا است. به طوری که کف یکی از پاها را روی پای دیگر که بر زمین قرار دارد می‌گذاریم و دست‌ها هم کنار بدن قرار می‌گیرند.
۲) وضعیت تن‌آرامی (شاواسانا)
در این تکنیک فرد با نظم و ترتیب بر تک‌تک اندام‌ها از انگشتان پا تا تاج سر تمرکز و آن‌ها را شل و رها می‌کند. به‌طوری که انبساط و آرامش عضلانی در تمام بدن ایجاد شود. این تکنیک علاوه بر رفع تنش‌های عضلانی، خودآگاهی فرد را نیز افزایش می‌دهد.
۳) وضعیت مراقبه (مدیتیشن)
در وضعیت راحتی بنشینید و به مدت ۱۰ تا ۲۰ دقیقه بر ریتم طبیعی تنفس تمرکز کنید و از تنفس طبیعی آگاه باشید. این تمرین موجب آرامش، تمرکز و خودآگاهی می‌شود.
۴) وضعیت کشش رو به عقب (هاستااوتاآسانا)
با یک دم به آرامی و در حد توان به عقب خم شوید و با بازدم برگردید. به‌طور کلی تمرینات یوگا با تمرکز و آگاهی، همراه با تنفس و آرامش و در حد توان انجام می‌شوند. تمرینات کششی هم موجب آرامش و کاهش نشانه‌های فیزیولوژیک ناشی از اضطراب می‌شوند.
پیک تندرستی